Hệ thống dạy ngôn ngữ cho phụ huynh có trẻ chậm nói , tự kỷ

Phương pháp dạy trẻ tự kỷ giao tiếp

 

Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ tự kỷ là một công việc vô cùng khó khăn. Đặc biệt là đối với trẻ chậm ngôn ngữ và chậm trí tuệ, đây cũng là một trong số những nan đề lớn của những người làm giáo viên đặc biệt dạy trẻ tự kỷ cũng như của bố mẹ trẻ. Dưới đây là một số phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các biểu hiện của người lớn.

 

   Phương pháp dạy trẻ tự kỷ giao tiếp

1. Nguyên tắc đầu tiên trong quá trình dạy trẻ là trong gia đình mọi người nên thống nhất cách giáo dục và hình thành thói quen cho trẻ ở trong các môi trường và tình huống khác nhau cho trẻ. Việc này tạo ra một môi trường “thuần”, ít có nhiễu, khiến trẻ dễ thích nghi và tiếp thu những hình thức giáo dục mới cũng như đưa con vào khuôn nếp và ý thức học nói.

2. Hạn chế cho trẻ xem tivi, điện thoại, ipad. Vì có thể các công cụ trên khiến trẻ tiếp thu tiếng Anh và tiếng Việt một cách rời rạc, chắp vá, khiến trẻ dẫn đến tình trạng rối loạn phát triển ngôn ngữ. Nếu cho trẻ xem tivi, hãy cùng trẻ chỉ và gọi tên các hình ảnh, hoạt động nhìn thấy trên tivi để cùng hướng trẻ giao tiếp và tương tác với mình. Mặt khác cần điều độ và phân bố thời gian hợp lý.

3. Hãy hướng dẫn trẻ chỉ tay bằng ngón trỏ vào thứ mình muốn hoặc bắt chước âm thanh, hành động người lớn hướng dẫn.. Ví dụ khi ăn, khi uống nước cần hướng dẫn trẻ chỉ vào đồ vật thể hiện mong muốn nhu cầu của con trước, sau đó người lớn mới đáp ứng cho con. Việc đáp ứng trẻ ngay lập tức sẽ khiến cho hành vi không mong muốn ở trẻ được củng cố và có thể hạn chế sự phát triển ngôn ngữ ở trẻ vì trẻ sẽ quen với việc chỉ cần khóc, kéo tay người lớn là có được thứ trẻ thích.

4. Giao tiếp với trẻ ở vị trí ngang tầm mắt. Khi giao tiếp với trẻ, hãy gọi tên và yêu cầu trẻ nhìn mắt. Điều này gây sự chú ý và tương tác mắt, cũng như tạo chiều sâu trong giao tiếp. Thể hiện hoạt động này thường xuyên giúp con ghi nhớ và khắc sâu được hoạt động giao tiếp. Nhờ đó tạo ra những phản ứng tích cực khi giao tiếp.

 

 Phương pháp dạy trẻ tự kỷ giao tiếp

5. Nói đơn giản, dễ hiểu, chậm và rõ ràng. Có một nguyên tắc chúng tôi thường áp dụng khi giao tiếp với trẻ được diễn tả là “Nguyên tắc 2/1/2”. Nghĩa là ngắt câu chậm và theo nhịp 2/1/2 như: “Lấy/cho mẹ/cái/cốc.”,… Hoạt động này giúp trẻ khắc sâu được hiểu cầu và có những phản ứng tốt hơn khi giao tiếp cũng như thực hiện yêu cầu.

6. Cho trẻ có thời gian để xử lý thông tin khi đưa ra yêu cầu với trẻ. Hãy chờ đợi trẻ phản ứng trong 5-10s, nếu trẻ không thực hiện được, hãy làm mẫu giúp trẻ. Lặp lại nhiều lần trong các tình huống, yêu cầu khác nhau. Có nhiều bố mẹ có xu hướng nói liên tục và nói hết phần của các con. Tuy nhiên khi đưa ra yêu cầu, cần nói chậm và chờ đợi con với ánh mắt khích lệ và khuyến khích con thực hiện. Thường xuyên chờ đợi và khích lệ giúp con ý thức và phát triển tốt hơn các phản ứng ngôn ngữ.

7. Hoạt động vui chơi và cùng tương tác với trẻ rất quan trọng. Cùng trẻ tham gia các hoạt động vui chơi, ca hát, kể chuyện, bắt chước các hoạt động, chơi ú òa, nu nống, chi cành, kéo cưa, chơi búp bê,...... một cách thường xuyên và lặp đi lặp lại.

 

Phương pháp dạy trẻ tự kỷ giao tiếp

8. Hãy khen ngợi và động viên trẻ ngay lập tức khi trẻ thực hiện được phần nào yêu cầu bạn đưa ra cho trẻ. Có thể thưởng trẻ bằng thứ trẻ thích khi trẻ thực hiện được yêu cầu.

9. Nhiều phụ huynh cho rằng dạy trẻ nói phải là ngồi vào bàn học hoặc lúc rảnh rỗi, tuy nhiên hoạt động này hoàn toàn không mất nhiều thời gian và cần tạo môi trường ngôn ngữ cho trẻ bằng cách tận dụng mọi tình huống trong sinh hoạt hàng ngày (ăn, tắm, ngủ, trên xe bus...) để nói chuyện và chơi cùng trẻ.

10. Dạy trẻ nói là một việc cần nhiều thời gian và công sức, vì vậy phụ huynh cần bình tĩnh, kiên trì, linh hoạt, sáng tạo để có thể giúp đỡ trẻ một cách hiệu quả.

11. Phóng đại cử chỉ: Trong việc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ tự kỷ thì việc phóng đại cử chỉ của bạn lên là vô cùng quan trọng. Thông thường thì trẻ tự kỷ luôn có khả năng tập trung rất kém, chính vì vậy bạn rất khó có thể bắt trẻ thường xuyên tập trung vào bạn khi đang học ngôn ngữ. Vào lúc này thì tốt nhất bạn nên phóng đại mọi hành động cũng như cử chỉ của mình để có thể thu hút được sự chú ý của trẻ tự kỷ. Hãy thể hiện lời nói của mình bằng vẻ vô cùng ngạc hiên hay vô cùng buồn rầu để gây sự chú ý cho trẻ.

 

 Phương pháp dạy trẻ tự kỷ giao tiếp

12.Không sử dụng trò chơi mang tính trêu chọc: Thực tế cho thấy trẻ tự kỷ rất dễ bị kích thích, chính vì vậy những trò chơi mang tính trêu chọc hoàn toàn không phù hợp với trẻ, vì thế bạn hãy bắt đầu các trò chơi với tính chất chờ đợi, với lời nói thân thiện và khuôn mặt tươi cười.

13. Thể hiện qua khuôn mặt: Trong việc giáo dục dành cho trẻ tự kỷ thì tốt nhất bạn nên giữ thông điệp trên khuôn mặt của bạn, giọng nói của bạn và ngôn ngữ của bạn để bắt đầu trò chơi. Ví dụ khi bạn vui vẻ thì giọng nói vui vẻ, khuôn mặt vui vẻ và nếu cáu giận thì hãy thể hiện ngược lại. Nếu trẻ có thể hiểu được một số ngôn ngữ hãy nói “Nào hãy nhìn mặt mẹ” và nói với bé ý nghĩa sự biểu hiện trên khuôn mặt bạn.

Một phương thức giáo dục khác là bạn có thể cùng bé cùng nhìn vào một tấm gương và và tạo ra các khuôn mặt khác nhau. Bạn cũng có thể sử dụng phương pháp cùng nhìn vào quyển sách hoặc các bức tranh và nói “hãy tìm ra khuôn mặt vui vẻ” hoặc “người nào là người buồn bực”. Làm một tấm ảnh có các khuôn mặt “vui vẻ” từ các tạp chí. Hãy làm một bộ sưu tập các “khuôn mặt vui vẻ” dán lên giấy và treo ở phòng ăn. ( ảnh một khuôn mặt tuơi cười – buồn rấu – giận dữ …)

Hoạt động dạy phát triển ngôn ngữ cho trẻ và đặc biệt là những trẻ có dấu hiệu chậm nói, chớm chậm nói luôn là một công việc đòi hỏi sự kỳ công và chưa bao giờ là dễ dàng. Tuy nhiên với tình yêu thương của bố mẹ dành cho con và cách áp dụng linh hoạt những nguyên tắc dạy con nói cơ bản trên, thì phu huynh hoàn toàn có thể làm chủ được những cách thức cơ bản giúp con học nói thành công.

Hotline: 0942 005 669